عبد الباقى گولپينارلى ( مترجم : توفيق سبحانى )

111

مولانا جلال الدين ( زندگانى ، فلسفه ، آثار وگزيده اى از آنها ) ( فارسى )

شمس پيرو كدام طريقت بود ؟ شمس به كدام شاخهء تصوف وابسته بود ؟ آيا به راستى صوفى بود ؟ ابو عبد الرحمن سلمى « 1 » در " رسالة الملامتيه " « 2 » صوفيان و ملامتيان را

--> ( 1 ) ابو عبد الرحمن سلمى متوفى در 412 ه / 22 - 1021 م ، قرآن را از ديدگاه فلسفهء " وحدت وجود " تفسير كرده و تراجم احوال صوفيان را در " طبقات الصوفية " گردآورى كرده است . دو رساله دربارهء ملامتيان و جوانمردان و چند اثر ديگر از خود بر جاى گذاشته است . تفسير موسوم به " تفسير الحقائق " به علت نقل بعضى احاديث و مباحث موجود در آن به شدت آماج انتقاد و ايراد اهل شرع واقع شده است . همين تفسير ، به دستور مولانا به صورتى زيبا و به خط فخر الدين ديو دست استنساخ شده است و مولانا فرجى خاص خويش را به خطاط بخشيده است ( مناقب العارفين ، ج 2 ، ص 604 - 603 ) ( 2 ) چنان كه مىدانيم از " رساله الملامتيه " نخستين بار پروفسور هارتمان بحث كرده است ZDMG . , Band LXXII , p . 193 - 198 كوپريلىزاده احمد جمال اين مقاله را كه در Der Islamiche Orient درج شده بود ، به تركى ترجمه كرده است : Daru ? lfu ? nu ? n Edebiyat Faku ? ltesi Mecmuasi , sene , 3 , sayi 6 , Nisan - Mayis 1340 , I ? stanbul , Matbaa - i Amire , 1924 - 1940 , s . 277 - 322 . نسخه‌اى از اين رسالهء مهم در دار الكتب المصرية به شمارهء 178 و نسخهء ديگرى در موزهء بريتانيا به شمارهء 7555 موجود است ( دكتر ابو العلاء عفيفى ، الملامتية و الصوفية و اهل الفتوة ، مصر ، 1364 / 1945 ، ص 83 ) . نسخهء ديگرى نيز جزو مجموعه شماره 453 كتابخانه رشيد افندى مستقر در كتابخانهء ملت موجود است كه در سال 999 هجرى استنساخ شده است ( 124 - 120 ) . دكتر عفيفى بدون استفاده از نسخهء اخير به چاپ رساله اقدام كرده است و -